Diabetische retinopathie (DRP)

Diabetes (suikerziekte) kan gevolgen hebben voor de ogen. Diabetische retinopathie (netvliesaandoening) is een beschadiging van de bloedvaten in het netvlies, als gevolg van suikerziekte. Wanneer de beschadiging niet tijdig ontdekt en behandeld wordt, kan blindheid het gevolg zijn. Diabetische retinopathie is de hoofdoorzaak van blindheid bij westerse volwassenen.

De risico’s bij suikerziekte

Alle patiënten met diabetes (type 1 én type 2) kunnen diabetische retinopathie krijgen. Hoe langer iemand met suikerziekte leeft, hoe groter de kans op diabetische retinopathie.

Als je een diabetische netvliesaandoening hebt, merk je in het begin vaak niets. De gezichtsstoornissen treden pas op als de aandoening ernstig wordt. Je zult dan merken dat je gezichtsvermogen afneemt en dat je last krijgt van een wazig zicht. Als je vlokken, spots of zwevende vlekken ziet, neem dan direct contact op met je oogarts voor een snelle behandeling tegen grotere bloedingen. Diabetische retinopathie tast meestal beide ogen aan.

Wacht niet tot er klachten optreden! Laat een jaarlijks oogonderzoek verrichten.

De vier stadia van diabetische retinopathie

1. Mild, niet proliferatief: er ontstaan smalle zones van bolvormige zwelling van kleine microvaatjes (micro-aneurysmata).
2. Matig, niet proliferatief: sommige bloedvaatjes die het netvlies (retina) voeden, verstoppen plaatselijk.
3. Ernstig, niet proliferatief: veel bloedvaatjes verstoppen en grotere gebieden van het netvlies worden daardoor slecht doorbloed. Deze gebieden zenden een signaal naar het lichaam voor de aangroei van nieuwe bloedvaatjes.
4. Proliferatief: nieuwe (wilde) bloedvaatjes worden aangemaakt. Ze zijn fragiel, abnormaal en groeien over het netvlies en in het glasvocht (de gelstructuur die de binnenkant van het oog opvult). De wilde bloedvaatjes gaan makkelijk bloeden en zorgen voor een ernstig verlies van gezichtsvermogen, finaal ook met littekenvorming en optrekking (loslating) van het netvlies.

Omdat je aan suikerziekte kan lijden zonder dat te merken, is het verstandig de ogen te laten controleren zodra suikerziekte bij je is vastgesteld. Daarnaast wordt aangeraden de ogen jaarlijks te laten nakijken, ook als je geen oogklachten hebt. Er kunnen afwijkingen bestaan in de ogen die (nog) geen klachten geven, maar wel behandeld moeten worden om verdere beschadiging te stoppen. Een tijdige behandeling kan het risico op blindheid verminderen met 95 procent.

Onderdelen oogonderzoek

• Je oogarts kijkt je gezichtsscherpte na (leeskaart).
• Met druppels worden de pupillen verwijd (dilateren) en wordt het binnenste deel van het oog (netvlies) onderzocht met een vergrotende lens.
• Mogelijk bijkomend: fluorescentie angiogram, waarbij een speciale kleurstof (fluoresceïne) in je arm ingespoten wordt. De stof passeert de bloedvaten in je ogen, waarvan foto’s worden gemaakt. Eventuele lekkende bloedvaten of wildgroei van bloedvaten wordt zo opgespoord.

Na afloop kan je nog enkele uren last hebben van wazig zicht (vooral van nabij).

Altijd blijven controleren

Studies hebben aangetoond dat een nauwgezette bloedsuikercontrole het ontstaan van diabetische retinopathie in belangrijke mate vertraagt. Ook een goede controle van de bloeddruk en het cholesterolgehalte vermindert het risico op het verlies van gezichtsvermogen.

In de eerste drie stadia van diabetische retinopathie is geen behandeling nodig, tenzij er een abnormale hoeveelheid vocht in het netvlies (maculair oedeem) is geconstateerd. Een regelmatige controle van bloedsuikergehalte, bloeddruk en cholesterol is aangeraden.

Een tijdige behandeling van proliferatieve diabetische retinopathie kan het risico op het ontstaan van blindheid verminderen met 95 %.

Laserbehandeling met scatter laser

In het vierde stadium (proliferatieve diabetische retinopathie) worden de ogen behandeld met lasertherapie. Een scatter laser (panretinale fotocoagulatie) zorgt ervoor dat de wilde bloedvaatjes schrompelen. Daarbij plaatst de oogarts meestal meer dan 2.000 laserpunten, verspreid over het netvlies, weg van de gele vlek. De behandeling bestaat uit 3 à 4 behandelingssessies. Nadien kan je wat verminderd zijzicht, kleurenzicht en nachtzicht opmerken, maar de behandeling redt verder het zicht. Een tijdige behandeling is belangrijk, aangezien een scatter laser beter werkt voordat de fragiele vaatjes gebloed hebben. Daarom zijn regelmatige oogonderzoeken noodzakelijk. Ook na een bloeding kan de scatter laser mogelijk nog effect hebben. Een laserbehandeling slaagt er vaak niet in om het verloren zicht terug te brengen.

Vitrectomie

Is de bloeding te uitgebreid? Dan wordt vaak een vitrectomie toegepast. Het vitreum is de gelstructuur binnen het oog. Bij deze operatie worden het bloed en de gel vanuit het centrum van het oog verwijderd. Ze worden vervangen door een zoutoplossing. De operatie vindt plaats onder algemene verdoving. Je zult daarbij enkele dagen in het ziekenhuis moeten verblijven.

DRP wordt behandeld door de dienst Oogziekten.