Wat is het?
De schildklier is een vlindervormig orgaan dat bestaat uit een linker- en rechterschildklierlob. Deze zijn met elkaar verbonden door een small bruggetje: de schildklieristhmus. De schildklier ligt in de hals, voor de luchtpijp, onder het strottenhoofd.
Het orgaan maakt schildklierhormonen (T4 en T3). Die zijn belangrijkv oor vele functies in het lichaam. Bij een kind is het schildklierhormoon nodig voor de normale groei. Bij een volwassene bepaalt het schildklierhormoon het metabolisme, de lichaamsteperatuur, de hartslag ...
De schildklier wordt aangestuurd door de hypofyse.
Symptomen
Als de aanmaak van de schildklierhormonen verstoord is, kan dit veel klachten geven.
Bij een tekort aan schildklierhormoon zijn er klachten van vermoeidheid, koude gevoel, traagheid en soms gewichtstoename. Vermoeidheid en gewichtstoename kunnen ook vaak niet door schildklierproblemen verklaard worden. Soms zijn er weinig klachten en wordt het tekort aan schildklierhormoon toevallig vastgesteld bij bloedafname.
Bij een teveel aan schildklierhormoon zijn er klachten van hartkloppingen, zweten, gewichtsverlies, beven.
Een vergroting van de schildklier of knobbeltjes in de schildklier zijn soms voelbaar of zichtbaar. Als de schildklier sterk vergroot is, kunnen ook ademhalingsmoeilijkheden en sliklast ontstaan. Meestal zijn schildklierzwellingen goedaardig. Tijdig onderzoek is nodig om de meer zeldzame, kwaadaardige schildklierzwellingen te detecteren en die goed te kunnen behandelen.
Onderzoek
De schildklier ligt in de hals, voor de luchtpijp, onder het strottenhoofd. Die ligging maakt het orgaan in principe voelbaar.
Op de dienst Endocrinologie onderzoeken we de oorzaken van het probleem via een bloedafname en zo nodig echografie van de schildklier.
Bij onderzoek naar schildklierzwellingen is er vaak een punctie noodzakelijk.
Voor een mogelijke schildklieroperatie wordt een laryngoscopie uitgevoerd op de dienst Neus-, keel-, en oorziekten. Tijdens dit onderzoek wordt een beweeglijke camera ingebracht via de neus om zo via de neus-keelholte (nasofarynx) de keelholte, het strottenhoofd en de luchtpijp te inspecteren. Daarbij wordt onder andere de beweeglijkheid van de stembanden beoordeeld, alsook een eventuele vernauwing van de luchtpijp. Dat kan bijvoorbeeld het gevolg zijn van compressie door een fors vergrote schildklier. Eventueel wordt ook een CT-scan en/of MRI-scan van de hals gemaakt.
Behandelingen
Medicatie
Bij een overmaat aan schildklierhormoon kan er, afhankelijk van het type aandoening, geopteerd worden voor medicatie, heelkunde of therapie met radioactief jodium. Een tekort aan schildklierhormoon wordt, indien nodig, met schildklierhormoon behandeld.
Heelkunde
Om verschillende redenen kan het aangewezen zijn de schildklier volledig of gedeeltelijk te laten wegnemen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij schildklierkanker, bij forse vergroting van de schildklier, bij aanwezigheid van nodules (knobbeltjes) in de schildklier of bij een te hardwerkende schildklier. De beslissing om de schildklier te laten wegnemen wordt doorgaans genomen na overleg tussen de neus-, keel- en oorarts en de behandelende endocrinoloog en/of huisarts.
Klassieke heelkunde
Bij een klassieke schildklieroperatie wordt een insnede gemaakt laag in de hals, boven het borst- en sleutelbeen. Daarlangs wordt de schildklier verwijderd. Afhankelijk van het probleem kan besloten worden de volledige schildklier, alleen de linker- of rechterschildklierlob en/of het middengedeelte van de schildklier dat beide lobben met elkaar verbindt (de isthmus) weg te nemen.
Robotchirurgie
Het AZ Sint-Jan Brugge AV is het eerste ziekenhuis in België dat robotchirurgie inzet bij schildklieringrepen. In bepaalde gevallen kan met het Da Vinci robotsysteem de volledige schildklier of een van beide schildklierlobben via een insnede in de oksel verwijderd worden. Bij zo’n transaxillaire schildklieroperatie wordt geen spier doorgesneden en wordt ook een halsinsnede vermeden. Doordat we gebruikmaken van een natuurlijke driehoek tussen de twee koppen van de sternocleidomastoïdeusspier en we de prethyroidale spieren opheffen, worden er geen spieren doorgesneden. Dat vermindert de postoperatieve halspijn. De uitstekende 3D-visualisatie en haarfijne dissectie zorgen ook voor minder terugkerende schade, minder postoperatief calciumtekort (hypocalcemie) en minder nabloeding.
Op die manier verloopt de genezing van de patiënt vlotter en met de best mogelijke cosmetische resultaten. Dankzij de okselincisie van 5 centimeter kunnen ook, meer dan bij gangbare endoscopische procedures, schildkliernodules tot 5 cm diameter verwijderd worden.