Wat is het?
Astma is een ontsteking van de luchtwegen. Door de ontsteking worden de luchtwegen nauwer en extra prikkelbaar. Daardoor kan kortademigheid en een piepende stem optreden, met wisselende intensiteit.
Een astma-aanval kan worden uitgelokt door een allergie (stof, kat, hond, pollen), infectie, irritantia (zoals sigarettenrook en chemicaliën), stress of fysieke inspanning. Ook bepaalde medicatie, zoals betablokkers of aspirine, kunnen een astma-aanval uitlokken.
Er zijn verschillende gradaties van astma, afhankelijk van de ernst en de frequentie van de symptomen. De gradaties lopen op van intermittent astma naar mild, matig en ernstig persisterend astma.
Symptomen
Kortademigheid, piepende ademhaling, hoesten en een gevoel van benauwdheid in de borststreek zijn symptomen van astma.
Onderzoeken
Om vast te stellen of je astma hebt, kijken we naar je ziektegeschiedenis (anamnese) en verrichten we klinisch onderzoek. Daarna kunnen de volgende onderzoeken de diagnose bevestigen:
- Allergiehuidtesten
- Longfunctieonderzoek, eventueel met provocatieproef
- FeNO-meting (hoeveelheid stikstofmonoxide in de uitademingslucht)
- Longfoto (RX-thorax)
- Eventueel piekstroommetingen thuis of op het werk
Behandelingen
Astma verbetert meestal niet vanzelf. Wanneer de patiënt rookt, is stoppen met roken de allereerste stap. Nicotine heeft namelijk een zeer nefaste invloed op de longen! Daarnaast moeten de factoren die een astma-aanval uitlokken worden vermeden. Ook is een griep- en pneumokokkenvaccinatie wenselijk.
Astma wordt behandeld met inhalatiemedicatie, die worden toegediend via een dosisaerosol (puff) of poederinhalator. Bij elke behandeling is een stipt medicatiegebruik noodzakelijk, zelfs wanneer de patiënt klachtenvrij is.
Inhalator
De basisinhalator bevat corticoïd om het ontstekingsproces van astma te genezen. Bij zwangerschap kan de inhalatietherapie worden doorgezet. Bespreek wel het optimale schema met de behandelend arts!
Bronchodilator
Bij noodgevallen kan een kortwerkende bronchodilator worden gebruikt, zoals Ventolin of Duovent.
Bij ernstiger astma wordt een combinatiepreparaat van inhalatiecorticoïd en langwerkende bronchodilator voorgeschreven.
Cortisonetabletten
Bij een plotselinge verergering van de astma kunnen cortisonetabletten worden voorgeschreven. Deze tabletten worden zelden als continue behandeling gebruikt.
Immunotherapie (allergische desensibilisatie)
Bij deze behandeling, ook wel allergische desensibilisatie of hyposensibilisatie genoemd, probeert een neus-, keel- en oorarts allergische klachten te laten verminderen of zelfs helemaal te laten verdwijnen.
Bij astma wordt immunotherapie niet vaak ingezet.
Anti-inflammatoire medicatie
Alleen bij ernstig, ongecontroleerd astma wordt specifieke anti-inflammatoire medicatie gebruikt, zoals anti-IgE (omalizumab) of anti-IL5 (mepolizumab).
Eczeem en/of neusontsteking
Wanneer een astmapatiënt ook eczeem of een neusontsteking (rhinosinusitis) heeft, kan worden doorverwezen naar een dermatoloog of neus-, keel- en oorarts.
Behandelende diensten
Astma wordt behandeld door de dienst Longziekten (pneumologie).