Longembolie

Een longembolie is een afsluiting van een longslagader. Meestal gaat het om een bloedstolsel (trombus) die van elders komt. Hierdoor wordt een gedeelte van de long niet of onvoldoende van bloed voorzien en kunnen longklachten ontstaan. Deze aandoening komt gemiddeld bij 2 op de 1.000 mensen voor.

Minimale kans op longinfarct

De kans op het afsterven van longweefsel (longinfarct) bij een longembolie is niet groot. De longen hebben namelijk een dubbele vaatvoorziening en vele verbindingen tussen de bloedvaten. Hierdoor komt een longinfarct slechts in ongeveer 10 procent van de gevallen voor.

Oorzaken longembolie

Meestal is een trombose de oorzaak van de longembolie. Bij deze aandoening worden bloedstolsels gevormd in de bloedvaten. Die stolsels komen vooral voor in de aders van de benen en het bekken, soms in het rechterdeel van het hart en in zeldzame gevallen in de aders van de armen. Een deel van zo’n bloedstolsel kan losraken en komt via de bloedstroom in de longslagaders terecht. In zeldzame gevallen wordt een longembolie veroorzaakt door een vetembolie: vetbolletjes uit het bot komen na een botbreuk terecht in de bloedbaan en eindigen in de longen.

Risicofactoren

De risico’s voor het krijgen van een longembolie zijn dezelfde als bij een trombose:

• Ouder dan 65 jaar
• Eerdere longembolieën of trombose
• Bedlegerigheid door bijvoorbeeld ziekte, immobilisatie (lang stilzitten) door lange reizen
• Roken
• Pilgebruik
• Kanker
• Trombose en/of longembolieën in de familie
• Recente operatieve ingrepen
• Aangeboren stollingsstoornissen (factor V Leiden-mutatie)
• Overgewicht
• Spataders

Het belangrijkste symptoom van een longembolie is pijn op de borst, gelijk oplopend met de ademhaling. Kortademigheid (dyspnoe) en versnelde ademhaling (tachypnoe) zijn ook veel voorkomende klachten. Ook is het ophoesten van bloed (hemoptoe) mogelijk. Dit kan duiden op een longinfarct. Ter hoogte van de benen kunnen krampen, aderontstekingen (flebitis), zwellingen en roodheid wijzen op klonters in de aders.

Om vast te stellen of je een longembolie hebt, krijg je eerst een lichamelijk onderzoek. De volgende onderzoeken bevestigen de diagnose:

• Bloedonderzoek
• Bloedgasanalyse (punctie van de slagader bij de pols of lies)
• Electrocardiogram (ECG)
• Longfoto (RX-thorax)
• CT-scan van de longen om stolsels in de longslagaders of een longinfarct op te sporen
• Echocardiografie om de rechter hartfunctie en druk in de longslagader te meten
• Bij speciale indicatie: ventilatie-perfusie scan

Als een bloedprop (thrombus) en/of longembolie wordt bevestigd, start zo snel mogelijk de behandeling om nieuwe klontervorming te voorkomen. De behandeling duurt meestal 6 maanden, tenzij er speciale omstandigheden zijn zoals een stollingsstoornis of terugval. Soms wordt de behandeling opgevolgd met een therapie met een aspirinederivaat.

Injecties

Vaak krijg je eerst een vorm van heparine toegediend via injecties net onder de huid (subcutaan). Vrijwel gelijktijdig krijg je ook medicatie tegen bloedstolling, zoals de coumarine-derivaten Marevan, Sintrom of Marcoumar. Heparine wordt meestal 5 tot 7 dagen gegeven, totdat de juiste dosis van de bloedstollingsmedicatie is bepaald met een bloedtest. Na ontslag uit het ziekenhuis moet je regelmatig bij je huisarts de bloedstolling laten controleren met een INR-test.

Pillen

Naast de klassieke behandeling met injecties kan de behandeling worden voortgezet met orale antistollingsmiddelen (anticoagulantia of NOAC). Hierbij krijgt u bijvoorbeeld Pradaxa, Xarelto, Eliquis of Lixiana voorgeschreven. Deze werken veel sneller, waardoor de behandelingsduur met heparine veel korter is of zelfs overbodig. Ook is er geen regelmatige controle van de bloedstolling vereist. De dosis ligt vast, eventueel aangepast aan de nierfunctie.

Opname Intensieve Zorgen

Wanneer de longembolie zeer uitgebreid is, word je opgenomen op de dienst Intensieve Zorgen. Hier wordt dan ook thrombolyse toegepast; je krijgt intraveneus (via de ader) klonteroplossende medicatie toegediend.

Mogelijke complicaties

• Hart- en ademhalingsstilstand: alleen in heel ernstige gevallen.
• Chronische pulmonale hypertensie: een te hoge bloeddruk in de longslagaderen kan worden veroorzaakt door langdurige stolsels in de bloedvaten van de longen. De klachten hierbij zijn vermoeidheid, kortademigheid en een afname in inspanningsvermogen.

Wat kan je zelf doen?

Een goede en gezonde levensstijl is heel belangrijk. Dit betekent regelmatig bewegen, gezond eten en niet roken. Als je gewend was te sporten, kan je dit gerust blijven doen. Laat echter wel zware sporten zoals krachtsport achterwege, of bespreek dit met je specialist.

Een longembolie wordt behandeld door de dienst Longziekten (pneumologie).