Wat is het?
Longkanker (longcarcinoom) is een kwaadaardig gezwel in de luchtwegen. De ziekte ontstaat wanneer het erfelijk materiaal van een cel (DNA) in de luchtwegen wordt beschadigd en zichzelf niet herstelt. De voornaamste oorzaak van deze beschadiging is tabak. Maar andere factoren zoals asbest en luchtvervuiling kunnen ook een rol spelen. Wanneer in één cel genoeg beschadigingen zijn opgehoopt, ontstaat de eerste kankercel. Die kankercel kan zich ongeremd vermenigvuldigen. Groeiende kankercellen vernietigen eerst het omliggende weefsel en normale cellen. Na verloop van tijd kunnen de kankercellen zich via de lymfebanen en bloedbaan uitzaaien naar andere organen, zoals lever, bot en hersenen. De uitzaaiingen van kankercellen worden metastasen genoemd.
Twee soorten longkanker
Met behulp van een microscoop wordt het soort longkanker bepaald: niet-kleincellige longkanker (ongeveer 85 procent) of kleincellige longkanker (ongeveer 15 procent). Daarnaast kan vooral blootstelling aan asbest meer zeldzame tumoren in de borstkas veroorzaken, zoals het mesothelioom of longvlieskanker.
Symptomen
Veel hoesten, kortademigheid, bloederige slijmen, vermageren, verminderde eetlust, vermoeidheid, pijn in de borstkas, heesheid en/of herhaalde longontstekingen zijn symptomen van longkanker. Ook kunnen uitzaaiingen pijn veroorzaken, zoals hoofdpijn of botpijn.
In zeldzame gevallen zijn er geen klachten, maar wordt een tumor toevallig gevonden op een longfoto (RX-thorax).
Onderzoeken
Een longfoto (RX-thorax) of CT-scan kan de diagnose longkanker doen vermoeden. Dit kan worden bevestigd door een biopsie. Hierbij wordt een stukje weefsel afgenomen van de longtumor zelf of van een mogelijke uitzaaiing. Afhankelijk van waar het weefsel wordt afgenomen, wordt hierbij gekozen voor bijvoorbeeld een bronchoscopie, CT of echogeleide punctie.
Als de diagnose van longkanker is bevestigd, volgt verder onderzoek om de juiste behandeling te bepalen. Daarbij wordt eventueel gekozen voor:
- PET-scan
- MRI-scan van de hersenen
- Biopsie van de klieren in de borstkas
- Bij een mogelijke operatie: longfunctie en bijvoorbeeld fietsproef ter controle of de patiënt de ingreep kan doorstaan
Behandelingen
Voor elke patiënt wordt de best mogelijke behandeling gekozen, in overleg met een multidisciplinair oncologisch team dat bestaat uit longartsen, een chirurg, radiotherapeut en oncoloog. De behandeling is afhankelijk van het type van longkanker en het stadium waarin de tumor zich bevindt. Ook de algemene conditie van de patiënt en eventueel bijkomende medische problemen spelen een rol.
Niet-kleincellige longkanker: 3 stadia
- Vroeg: lokale tumor(en) in één long, zonder aantasting van de klieren tussen de twee longen. Bij voorkeur wordt een deel of de gehele long verwijderd. Soms volgt na de operatie nog chemotherapie. Indien een operatie niet mogelijk is, wordt de tumor bestraald.
- Lokaal gevorderd: de tumorcellen bevinden zich in de klieren tussen de twee longen, maar er zijn geen uitzaaiingen. De voorkeursbehandeling is een combinatie van chemotherapie en radiotherapie. De therapie kunnen tegelijkertijd lopen of elkaar opvolgen.
- Gevorderd stadium: de tumorcellen zijn uitgezaaid naar andere organen. Zowel chemotherapie, doelgerichte behandelingen als immunotherapie zijn mogelijk. Soms wordt ook radiotherapie toegepast.
Kleincellige longkanker: 2 stadia
- Beperkt: alleen tumoren in de long, eventueel in de klieren tussen de longen. Bij voorkeur wordt chemotherapie gecombineerd met radiotherapie. Nadien volgt nog een preventieve hersenbestraling.
- Uitgebreid: tumoren in de longen en uitzaaiingen elders in het lichaam. De standaardbehandeling is chemotherapie, eventueel gevolgd door een preventieve hersenbestraling.
Specialistische zorg
In het AZ Sint-Jan Brugge AV kunnen patiënten en hun familie vertrouwen op gespecialiseerde oncologieverpleegkundigen (het Long Tumor Support Team, ofwel LOTUS-verpleegkundigen), een psycholoog, diëtiste en sociaal assistenten. Onze zorgprofessionals staan voor je klaar, zowel tijdens de behandeling als nadien.
Behandelende diensten
Longkanker wordt behandeld door de dienst Longziekten (pneumologie).