Wat is het?
Longontsteking (pneumonie) is een ontsteking van de longblaasjes (alveoli) en het omringende longweefsel. De ziekte komt vaak voor.
Oorzaken longontsteking
Een longontsteking wordt meestal veroorzaakt door het inademen van bacteriën, virussen of schimmels. Vaak komen die bacteriën uit de mond- of keelholte van de patiënt zelf, soms komen de ziekteverwekkers uit de omgeving.
Vergroot risico op longontsteking
Het afweersysteem speelt een belangrijke rol bij het krijgen van een longontsteking. Mensen met een verzwakt afweersysteem hebben een groter risico op een longontsteking. Dat geldt voor patiënten met suikerziekte (diabetes), hartfalen, chronische obstructieve longziekten (COPD), astma, nierziekten en/of leverziekten. Ook virale infecties, bepaalde geneesmiddelen zoals corticosteroïden, chemotherapie en immunotherapie vergroten het risico op longontsteking. Mensen die roken, zwaar drinken of ondervoed zijn, hebben eveneens meer kans op het krijgen van een longontsteking.
Gevolgen longontsteking
Bij een bacteriële longontsteking kunnen de bacteriën zich via de bloedbaan vermenigvuldigen en verspreiden naar andere organen. Die verspreiding van de bacteriën heet bloedvergiftiging (bacteriëmie). Hierdoor kan een ernstige situatie ontstaan waarbij de bloeddruk en/of de ademhaling in de problemen komen (sepsis).
De bacteriën van de longontsteking kunnen zich ook via longblaasjes verspreiden. Dat heet pleuritis. Bij een ernstige longontsteking kan etter zich ophopen in de long (longabces) of tussen de longvliezen (empyeem).
Symptomen
De klachten zijn afhankelijk van hoe groot de longontsteking is en wat daarvan de oorzaak is. Je kan zich een aantal dagen niet lekker voelen, koorts krijgen, weinig eetlust hebben. Meestal, niet altijd, moeten mensen met een longontsteking hoesten, soms met slijmen. Andere symptomen zijn pijn op de borst, kortademigheid, koorts of rillingen.
Onderzoeken
Een vraaggesprek met de arts (anamnese) en lichamelijk onderzoek zijn belangrijk voor het stellen van de diagnose van longontsteking. Aanvullend laboratoriumonderzoek kan de ernst van de ziekte aantonen.
- Opgehoest slijm (sputum) kan microscopisch worden onderzocht, of op kweek worden gezet in het labo. Hiermee wordt de oorzaak van de longontsteking achterhaald en kan de gevoeligheid voor antibiotica worden gecontroleerd.
- Met een longfoto (RX-thorax) wordt de diagnose meestal bevestigd.
Behandelingen
De behandeling van longontsteking is afhankelijk van de symptomen en de oorzaak.
Lichte longontsteking
Een lichte longontsteking kan thuis behandeld worden. Afhankelijk van de oorzaak worden medicijnen voorgeschreven. Bij een bacteriële oorzaak wordt antibiotica ingezet. Bij een schimmelinfectie wordt een schimmeldodende (antifungale) therapie voorgeschreven. De meeste virale infecties kennen geen echte therapie, wel worden hierbij de symptomen behandeld. Koorts en pijn op de borst worden bijvoorbeeld minder door het gebruik van pijnstillers.
Ernstige longontsteking
Als de longontsteking ernstiger is, kan je in het ziekenhuis worden opgenomen. De antibiotica wordt dan via een infuus (baxter) gegeven. Soms is ook extra vocht via een infuus, aerosoltherapie of extra zuurstof noodzakelijk. Daarnaast wordt ook ademhalingskinesitherapie toegepast om de ademhaling en het ophoesten van de slijmen te stimuleren.
Zeer ernstige longontsteking
Bij een zeer ernstige longontsteking is de ademhaling en/of bloedsomloop in gevaar. In dit geval word je op de dienst Intensieve Zorgen opgenomen voor een optimale observatie en behandeling.
Behandelende diensten
Longontsteking wordt behandeld door de dienst Longziekten (pneumologie).